Υπολογισμός ΦΠΑ

Πόσος είναι ο ΦΠΑ και πώς τον βγάζετε

Ο ΦΠΑ υπολογίζεται πάντα πάνω στη φορολογητέα αξία, δηλαδή στην καθαρή τιμή πριν από τον φόρο. Ο κανονικός συντελεστής είναι 24 %, ο μειωμένος συντελεστής 13 % για τα αγαθά και τις υπηρεσίες του Παραρτήματος ΙΙΙ, και ο υπερμειωμένος 6 %. Υπάρχει και τέταρτος συντελεστής, 4 %, για συγκεκριμένες περιπτώσεις του ίδιου παραρτήματος.

Ο υπολογιστής δουλεύει και προς τις δύο κατευθύνσεις: προσθέτει τον φόρο σε μια καθαρή αξία ή τον βγάζει από μια τελική τιμή που τον περιέχει ήδη. Οι συντελεστές είναι αυτοί που ισχύουν το 2026.

Πώς γίνεται ο υπολογισμός

1. Διαλέγετε κατεύθυνση. Έχετε καθαρή αξία και θέλετε τελική τιμή, ή έχετε τελική τιμή και θέλετε την καθαρή.
2. Διαλέγετε συντελεστή ανάλογα με το αγαθό ή την υπηρεσία.
3. Προς τα πάνω: πολλαπλασιάζετε την καθαρή αξία με τον συντελεστή και προσθέτετε το αποτέλεσμα.
4. Προς τα κάτω: διαιρείτε την τελική τιμή με ένα συν τον συντελεστή. Δεν αφαιρείτε απλώς το ποσοστό από την τελική τιμή — αυτό δίνει λάθος αποτέλεσμα, γιατί ο φόρος υπολογίστηκε σε μικρότερη βάση.
5. Νησιά. Όπου ισχύουν μειωμένοι συντελεστές, οι παραπάνω τιμές μειώνονται κατά 30 % και στρογγυλοποιούνται στην πλησιέστερη ακέραιη μονάδα, με το μισό της μονάδας προς τα πάνω.

Το λάθος του αντίστροφου υπολογισμού

Είναι το πιο συχνό λάθος σε τιμολόγια και προσφορές. Από μια τελική τιμή με 24 % φόρο, αφαιρώντας το ίδιο ποσοστό, δεν επιστρέφετε στην καθαρή αξία αλλά σε ένα μικρότερο ποσό. Ο λόγος είναι ότι ο φόρος υπολογίστηκε πάνω στην καθαρή αξία, όχι πάνω στην τελική. Ο σωστός δρόμος είναι η διαίρεση.

Δεύτερο σημείο: ο νησιωτικός συντελεστής δεν είναι 24 μείον 30 %. Ο νόμος ορίζει ρητά στρογγυλοποίηση στην πλησιέστερη ακέραιη μονάδα, γι' αυτό ο κανονικός συντελεστής των νησιών είναι 17 % και όχι κάτι με δεκαδικά. Ο υπολογιστής παράγει τους νησιωτικούς συντελεστές με αυτόν ακριβώς τον κανόνα.

Γιατί το δικό σας ποσοστό μπορεί να διαφέρει

• Το αγαθό κρίνει τον συντελεστή. Η κατάταξη γίνεται στο Παράρτημα ΙΙΙ του Κώδικα και όχι κατά προσέγγιση. Τρόφιμα, φάρμακα, βιβλία και διαμονή έχουν το καθένα τη δική τους θέση.
• Εξαιρέσεις στα νησιά. Η μείωση δεν ισχύει για καπνοβιομηχανικά προϊόντα και μεταφορικά μέσα, που κρατούν τον συντελεστή της ηπειρωτικής χώρας.
• Πληθυσμιακό όριο. Η επέκταση της μείωσης αφορά νησιά με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους κατά την πλέον πρόσφατη απογραφή.
• Απαλλασσόμενες πράξεις. Ορισμένες υπηρεσίες, όπως ιατρικές και εκπαιδευτικές, απαλλάσσονται εντελώς.
• Ενδοκοινοτικές συναλλαγές και εξαγωγές. Ακολουθούν χωριστούς κανόνες και συχνά δεν επιβαρύνονται με ελληνικό φόρο.

Τον συντελεστή του δικού σας αγαθού τον επιβεβαιώνετε από την ΑΑΔΕ.

Συχνές ερωτήσεις για τον ΦΠΑ

Πόσοι συντελεστές ισχύουν στην Ελλάδα; Τέσσερις: 24 %, 13 %, 6 % και 4 %. Ο τελευταίος αφορά συγκεκριμένα αγαθά και υπηρεσίες με ειδική πρόβλεψη στο Παράρτημα ΙΙΙ.

Πώς βγάζω την καθαρή αξία από μια απόδειξη; Διαιρώντας το τελικό ποσό με ένα συν τον συντελεστή. Η διαφορά ανάμεσα στην τελική τιμή και στο αποτέλεσμα είναι ο φόρος που εμπεριέχεται.

Ποια νησιά έχουν μειωμένους συντελεστές; Τα νησιά που ορίζει ο Κώδικας ΦΠΑ, με κριτήρια που περιλαμβάνουν την ύπαρξη συγκεκριμένων δομών και το πληθυσμιακό όριο. Ο κατάλογος έχει διευρυνθεί και επικαιροποιείται από την ΑΑΔΕ.

Ο ΦΠΑ είναι κόστος για την επιχείρηση; Όχι για τον υποκείμενο στον φόρο. Ο φόρος των εισροών εκπίπτει από τον φόρο των εκροών, οπότε η επιχείρηση αποδίδει τη διαφορά. Τελικός επιβαρυνόμενος είναι ο καταναλωτής.